Tijdelijke verwijdering van het monument
Het monument ter ere van Filip De Pillecyn werd tijdelijk weggenomen. Deze ingreep kadert in een grondige restauratie van het kunstwerk en in de heraanleg van de omgeving. Omdat het monument de voorbije periode in een werfzone stond, was regelmatig onderhoud niet mogelijk. Om verdere schade te vermijden krijgt het beeld nu de kans om professioneel gerestaureerd te worden. Na de restauratie wordt het veilig opgeslagen tot de vernieuwde omgeving klaar is voor de herplaatsing.
We begrijpen dat dit monument voor veel inwoners een grote betekenis heeft. Daarom communiceert het lokaal bestuur hier open en duidelijk over. Deze tijdelijke verwijdering is een noodzakelijke stap om het kunstwerk duurzaam te bewaren voor de toekomst.
Zodra er meer informatie beschikbaar is over de timing van de terugplaatsing, brengt het lokaal bestuur de inwoners via zijn communicatiekanalen op de hoogte.
Wie is Filip De Pillecyn?
Filip De Pillecyn (1891–1962) was een Vlaamse schrijver uit Hamme en een invloedrijke figuur binnen de Vlaamse literatuur en de Vlaamse Beweging.
Hij is vooral bekend van de roman Monsieur Hawarden, die later ook werd verfilmd. Daarnaast schreef hij talrijke romans, essays en biografieën. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was De Pillecyn betrokken bij de Frontbeweging en later ook bij de IJzerbedevaart.
Historiek van het monument
Het monument ter ere van Filip De Pillecyn werd gerealiseerd in 1966 door beeldhouwer Albert Poels en architect Hubert Semal uit Borgerhout, in opdracht van VTB‑VAB (Vlaamse Toeristenbond – Vlaamse Automobilistenbond). Bij de officiële inhuldiging werd het kunstwerk overgedragen aan het gemeentebestuur van Hamme, dat sindsdien eigenaar is.
Het beeld kreeg een plaats op de Scheldedijk, aan de samenvloeiing van Durme en Schelde. Die locatie werd bewust gekozen, aangezien De Pillecyn een bijzondere band had met water en met de Bunt in het bijzonder. Dankzij deze ligging groeide het monument uit tot een herkenbaar boegbeeld en een toeristische troef voor Hamme.
De sculptuur toont verschillende figuren die verwijzen naar het literaire oeuvre van De Pillecyn, waaronder de pestlijder Rochus, soldaat Johan, Leda en de veerman. Het werk is zo ontworpen dat het vanuit twee standpunten kan worden bekeken.
Constructie en eerdere restauraties
Het monument is opgebouwd uit verschillende onderdelen die met ijzeren staven aan elkaar zijn bevestigd. De naden tussen de segmenten werden oorspronkelijk opgevoegd met cement. De sculptuur bestaat uit een conglomeraat van beton en kleine keien. Aanvankelijk was het beeld hol; pas bij de plaatsing werd het opgevuld met beton. Het geheel rust op een massief betonnen voetstuk.
In 2001 werd het monument gerestaureerd door de firma Trudo Quintelier. Door de blootstelling aan weer en wind, eigen aan de ligging aan het water, verkeerde het beeld toen in slechte staat. Verbindingspunten waren losgekomen, voegen vertoonden scheuren en water kon binnendringen, wat erosie veroorzaakte. Door afslijting waren zand en cement verdwenen en kwamen de keien bloot te liggen.
Tijdens de restauratie werden de voegen opnieuw opgevoegd met een beter waterbestendig product. Over de volledige buitenzijde werd een beschermlaag aangebracht. Ook een afgebroken onderdeel van het beeld werd hersteld en opnieuw bevestigd met inox.
Toekomst van het monument
Het lokaal bestuur Hamme wil het monument van Filip De Pillecyn opnieuw de uitstraling geven die het verdient. De voorbije jaren heeft het beeld geleden onder de vele werken in de omgeving, waardoor het in een mindere staat is terechtgekomen. Met de geplande restauratie wordt het monument opnieuw in ere hersteld, zodat het zijn prominente plaats in het landschap kan hernemen.
Ook de ruime omgeving rond het monument wordt heraangelegd. De site moet opnieuw een aangename plek worden voor inwoners en bezoekers, met respect voor de historische en landschappelijke waarde van de locatie.
Tot slot investeert het lokaal bestuur in duidelijke informatie voor bezoekers. Op de vernieuwde site zal toelichting worden voorzien over het monument, de gebruikte beeldtaal en de historiek van zowel het kunstwerk als Filip De Pillecyn. Zo krijgt elke bezoeker de kans om het monument beter te begrijpen en te waarderen.
